'Rừng đen không vi phạm quy chế Oscar'

Trước những thông tin "Rừng đen" không đủ điều kiện tham dự Oscar vì chưa chiếu ít nhất bảy ngày tại các rạp, đạo diễn Vương Đức khẳng định hôm 22/9, bộ phim đã được bán và công chiếu rộng rãi trong hệ thống chiếu phim Quân đội từ tháng sáu.

'Bộ đội có phải là công chúng không?'

Trở về từ chuyến công chiếu phim Rừng đen tại Matxcơva và St Petersburg trong khuôn khổ "Những ngày văn hóa Việt tại Nga", đạo diễn Vương Đức bày tỏ quan điểm của ông với trang Phimanh.vnexpress.net về việc Rừng đen được gửi lên Hội đồng quốc gia để tham dự Oscar hạng mục Phim nước ngoài hay nhất. Ông cho biết, bộ phim đã được Hãng phim Truyện Việt Nam - hãng sản xuất phim lựa chọn bằng cách bỏ phiếu kín để gửi lên Hội đồng quốc gia. Hãng phim Truyện Việt Nam và công ty Thiên Ngân - công ty đồng sản xuất đã thông qua quy chế Oscar và khẳng định phim đáp ứng đủ các yêu cầu. Còn việc phim được lựa chọn đi tham dự Oscar hay không là do Hội đồng quốc gia xét chọn.

Trái ngược với thông tin cho rằng bộ phim không đủ hợp lệ tham gia Oscar vì chưa được công chiếu trên rạp với mục đích kinh doanh, đạo diễn Vương Đức cho biết: “Từ tháng sáu, Fafilm đã mua phim để trình chiếu trong hệ thống rạp chiếu của quân đội. Bộ đội có phải là công chúng không? Nếu coi bộ đội không phải là nhân dân thì hình như chúng tôi đã phạm luật. Nếu vậy, tôi tự rút phim của mình ra khỏi cuộc chơi”. Ông cho hay, hệ thống quân đội có truyền thống chiếu phim rất tốt, với số lượng khán giả khá đông.

Ngoài ra, Rừng đen còn có các buổi chiếu vì mục đích ngoài lợi nhuận như: buổi chiếu giới thiệu cho gia đình và các thành viên trong đoàn làm phim ở Trung tâm chiếu phim Quốc gia (Hà Nội), chiếu miễn phí tại Trung tâm Văn hóa Pháp, hai buổi chiếu trong khuôn khổ giải Cánh diều vàng 2007 và thêm hai lần công chiếu tại Nga trong tuần vừa qua. Với tư cách là một người quản lý của Hãng phim Truyện Việt Nam, đạo diễn Vương Đức cho biết thêm, bộ phận kinh doanh của hãng đã làm việc với các chủ rạp trong cả nước để phát hành phim vào tháng 10. Trong khi đó, Thiên Ngân sẽ phổ biến phim ở nước ngoài. Ngay từ khi phim bấm máy, Thiên Ngân đã thực hiện chiến dịch marketing, giới thiệu poster…

Về việc tham dự Oscar, đạo diễn chia sẻ, dù Rừng đen hay bộ phim nào được gửi đi đều rất cần thiết vì khi đó, phim đã được đóng dấu để đảm bảo tính thương mại. Hơn nữa, Oscar là một giải thưởng lớn có tính chất toàn cầu, do những người có uy tín trong lĩnh vực điện ảnh xét chọn. Dù cơ hội được đề cử hay nhận giải rất nhỏ, phim Việt Nam cũng có dịp cọ sát với điện ảnh thế giới. Ông nói: “Điện ảnh Việt Nam phải bắt đầu cọ sát và tạo nên ước mơ cho các thế hệ đạo diễn. Tại sao chúng ta không dám mơ ước đến một ngày nào đó, một đạo diễn tài hoa sẽ lên nhận giải? Trong lúc còn nhiều khó khăn, Việt Nam vẫn mạnh dạn gửi tác phẩm đi xuất phát từ nhận thức như vậy chứ không phải vì ngộ nhận hay ảo tưởng”.

Đạo diễn Vương Đức cho biết, trong trường hợp phim không được lựa chọn, ông cũng không cảm thấy buồn. Ông nói: “Mục đích của tôi khi làm phim không nhắm đến giải thưởng mà hướng đến những người xem bình thường ở mọi hình thức công chiếu. Đối với tôi, mỗi người xem là một niềm vui”. Ông cũng bày tỏ: “Việc đưa phim đi dự Oscar hay không, không quan trọng bằng việc quân đội đã mua và phổ biến phim của tôi. Vì phim có nhiều vấn đề nhạy cảm mà họ đã mua và sử dụng khiến tôi rất yên tâm”.

Năm nay, Việt Nam là một trong 96 quốc gia và vùng lãnh thổ được Oscar gửi giấy mời tranh hạng mục Phim nước ngoài hay nhất. Đây là con số đông nhất từ trước tới nay vì trước năm 2007, quy chế của giải thưởng này khắt khe hơn. Những bộ phim được mời tới tham dự phải được công chiếu ở Mỹ ít nhất hai tuần.

Trao đổi với Phimanh.vnexpress.net hôm 23/9, ông Lê Ngọc Minh - Cục phó Cục Điện ảnh khẳng định, Hội đồng quốc gia chưa họp để xét chọn phim tham dự Oscar. Cuối tháng 9 mới có quyết định cuối cùng. Nếu phim Rừng đen đã chiếu vì mục đích kinh doanh, phim có đủ điều kiện để tham gia.

'Phim của Vương Đức bán được'

Khi được hỏi nhiều bộ phim được đánh giá cao tại các Liên hoan phim và giải thưởng nhưng lại lỗ vốn tại các rạp chiếu vì vắng bóng người xem, đạo diễn cho biết, việc phát hành thành công nhiều khi không đi đôi với chất lượng phim. Đặc biệt với những bộ phim của nhà nước, việc phố biến khó khăn ngang ngửa với việc sản xuất. Không phải đơn thuần bộ phận kinh doanh của các hãng nhà nước không biết cách làm PR mà còn ở vấn đề kinh phí. Thông thường, nhà nước chỉ tài trợ tiền làm phim, còn kinh phí để quảng bá và phát hành hoàn toàn không có. Nếu muốn phổ biến phim, hãng sản xuất phải tự thỏa thuận với các chủ rạp. Nhiều bộ phim chỉ được tài trợ 70% kinh phí. Chẳng hạn Rừng đen, do kinh phí không đủ nên hãng Phim truyện Việt Nam phối hợp với công ty Thiên Ngân để sản xuất. Thiên Ngân bỏ tiền làm khâu hậu kỳ như hòa âm lần cuối cùng, in tráng ở nước ngoài.

Đối với các hãng phim tư nhân, phim của họ được phố biến nhanh hơn vì đó là những cá nhân, có thể chủ động trong vấn đề tài chính, ký hợp đồng… Họ cũng có những chuyên gia nghiên cứu thị trường rất tốt để tung ra những bộ phim hợp thời nhắm vào giới trẻ. “Phim của các hãng phim nhà nước thường hướng đến nhiều mảng như xã hội, lịch sử, thiếu nhi,… Nhiều phim biết trước là không thu hồi được vốn mà vẫn làm vì phim đề cập đến vấn đề xã hội. Tuy nhiên, lỗ vốn là chuyện bình thường, không chỉ riêng ở Việt Nam. Tại Mỹ, một năm có khoảng 800 phim, chỉ khoảng 200 phim thu hồi vốn”.

Còn về chất lượng phim, không thể khẳng định rằng phim của nhà nước kém hơn của tư nhân. Các bộ phim nhà nước có sức sống rất lâu dài vì chất lượng nghệ thuật và giá trị nhân văn: “Nnhững bộ phim của tôi đến nay vẫn được nhiều nơi đặt hàng như Pháp và Châu Phi. Những người thợ xẻ từng bán được 4.000 euro với 5.000 đĩa DVD. Ngoài ra các đài truyền hình cũng mua với giá hàng nghìn Euro. Rất nhiều phim của tôi đã bán được cho hệ thống chiếu phim của quân đội”, đạo diễn Vương Đức tiết lộ.

Một nguyên nhân khác là số lượng rạp chiếu trong cả nước hiện nay là quá ít: “Tôi nhớ thời hoàng kim những năm đầu thập niên 1980, chúng ta có 350 rạp chiếu, 2.000 đội chiếu lưu động cùng với hệ thống rạp của quân đội. Đến nay chỉ còn 60 rạp trên toàn quốc”. Trong khi đó các rạp chiếu thường ưu ái những bộ phim ăn khách của nước ngoài vì họ đặt vấn đề lợi nhuận lên hàng đầu. Các bộ phim Việt Nam ít được khán giả biết tới. Tuy nhiên, trong tương lai, nhà nước sẽ tìm giải pháp phối hợp với các rạp để phổ biến phim, bên cạnh những thay đổi khác như cổ phần hóa các hãng sản xuất, thực hiện đấu thầu sản xuất phim, chỉ xin hỗ trợ chứ không dựa hoàn toàn vào kinh phí nhà nước như hiện tại.

Hoài Thu thực hiện
Ảnh do đạo diễn Vương Đức cung cấp

Ý kiến của bạn?