Long đong tìm vốn cho phim

Xuất phát từ con số 0 và tài sản duy nhất là một kịch bản tâm huyết, những nhà biên kịch và làm phim độc lập Việt Nam tìm cách hiện thực hóa bộ phim của họ trên chặng đường tìm vốn đầu tư đầy gian nan .

Chưa đủ kinh phí, phim vẫn nằm trên giấy

Trở về sau LHP Cannes 61 (Pháp) vừa diễn ra hồi tháng 5, nhà biên kịch Phan Đăng Di có vẻ lạc quan hơn khi dự án Bi ơi, đừng sợ nhận được sự quan tâm của quỹ L’Atelier (Pháp). Tuy nhiên, anh vẫn phải chờ đến cuối tháng 6 để có câu trả lời chính thức. Đây là không phải là lần đầu nhà biên kịch trẻ này mang tác phẩm của mình mang tới các LHP để tham dự giải và xin vốn đầu tư. Năm 2007, anh đã lặn lội sang Pusan (Hàn Quốc) và nhận được giải thưởng PPP (Pusan Promotion Plan) và 10.000 USD tiền hỗ trợ.

Bộ phim do chính anh làm đạo diễn đã nhận được sự hợp tác sản xuất của hãng phim Chánh Phương và công ty BHD, tuy nhiên vẫn phải chờ nguồn vốn đầu tư nước ngoài. Cho tới nay, nhân lực và kỹ thuật đã chuẩn bị xong nhưng Phan Đăng Di vẫn phải chờ đến cuối năm mới có thể bấm máy vì chưa đủ kinh phí (dự kiến 500.000 USD). Có thể Bi ơi, đừng sợ sẽ phải Nam tiến để có được bối cảnh vào mùa hè.

Một kịch bản khác của Phan Đăng Di do Bùi Thạc Chuyên làm đạo diễn cũng mất ba năm để ngược xuôi tìm tiền làm phim. Bên cạnh những khó khăn trong khâu tuyển chọn diễn viên, dự án phim Chơi vơi bị lùi ngày bấm máy từ 2007 đến thời điểm hiện tại vẫn chưa bắt đầu vì kinh phí làm phim mới chỉ được hơn nửa. Đó là số tiền huy động từ nhiều nguồn khác nhau: nguồn vốn nhà nước, quỹ Fond Sud (Pháp), quỹ của LHP Rotterdam (Hà Lan).

Để có được sự đầu tư của Fond Sud, Bùi Thạc Chuyên đã phải dịch kịch bản sang tiếng Anh, tiếng Pháp tới sáu lần. Thêm vào đó là ba lần đi xin vốn nhà nước. Nếu không sự kiên trì đeo bám thì không thể thực hiện được.

Trước đó, anh đã tới LHP tại Nhật Bản và giới thiệu kịch bản Chơi vơi (trước đó có tên Tận cùng là biển) với đài truyền hình NHK nhưng bị từ chối vì họ cho rằng phim sex quá. May mắn, Bùi Thạc Chuyên còn một kịch bản khác là Sống trong sợ hãi và đã được hỗ trợ 50% kinh phí.

Phát biểu tại buổi tọa đàm tại Hà Nội hôm 7/6 về tìm nguồn vốn cho phim, Bùi Thạc Chuyên kể: "Tại LHP Cannes, có hàng nghìn người từ các nơi trên thế giới đi tìm nguồn tài trợ như tôi. Ở Việt Nam cũng có vô số nhà viết kịch và đạo diễn muốn đi tìm kinh phí để thực hiện phim. Nhưng không phải ai cũng may mắn. Vì như quỹ Fond Sud, mỗi năm có hàng trăm kịch bản gửi tới, họ chỉ nhận đến kịch bản thứ 40 và sau đó chọn ra 3 dự án để đầu tư. Nhiều quỹ khác chỉ đầu tư với những điều kiện nhất định. Một số nơi như LHP Rotterdam chỉ chọn những kịch bản hay phim lần thứ nhất và thứ hai của một đạo diễn. Do đó, cơ hội để xin được hỗ trợ không nhiều. Làm sao để kịch bản lọt vào tầm ngắm của các quỹ đầu tư? Bên cạnh một kịch bản hay, còn cần rất nhiều yếu tố khác".

Chiêu "không ngại đeo bám, tiếp xúc"

Theo đạo diễn Bùi Thạc Chuyên, một trong những lý do mất nhiều thời gian để xin tài trợ vì chưa biết cách viết một bộ hồ sơ thuyết phục: "Bản thân tôi cũng loay hoay với chuyện hồ sơ, phải viết đi viết lại cho hấp dẫn hơn. Tôi tin dự án sau sẽ tìm được tiền nhanh hơn". Anh cũng dẫn chứng câu chuyện của một ông giáo người Đức kể về cái thang máy Hollywood: một nhà biên kịch phải kể lại kịch bản của anh ta trong vòng 47 giây khi thang máy trôi từ tầng 1 đến tầng 47, nếu thấy không thuyết phục thì về nghĩ tại sao.

Thực tế, ở Việt Nam, chưa có nhiều người biết viết tóm tắt kịch bản và làm một bộ hồ sơ đủ sức hấp dẫn các nhà đầu tư. Theo kinh nghiệm của Bùi Thạc Chuyên, các đạo diễn nên bỏ công ra chụp ảnh diễn viên, bối cảnh hoặc nếu có thể nên quay một đoạn phim của mình để gửi kèm hồ sơ. Ngoài ra còn cần tìm được một dịch giả tốt. Cuối cùng là việc sẵn sàng đeo bám, làm mọi cách để gặp được nhà sản xuất và giới thiệu ngắn gọn về bộ phim của mình.

Phan Đăng Di may mắn hơn khi kịch bản Bi ơi, đừng sợ được lựa chọn ở nhiều LHP. Tại Cannes, ban giám khảo đã có nhiều ấn tượng khi biết ý tưởng của anh về những hòn đá và bộ phim này không có nhạc nền, ít lời thoại, ngoài tính nghệ thuật còn có những yếu tố thương mại. 

Cũng là người vất vả đi tìm vốn đầu tư cho phim, Phan Đăng Di tâm sự: "Các nhà viết kịch nên bắt đầu từ việc tìm đến các hãng sản xuất phim trong nước, hoặc có thể gặp gỡ một số người có khả năng đầu tư ở lớp học của quỹ Ford, các trung tâm hỗ trợ phát triển tài năng điện ảnh như TPD… Bản thân tôi cũng đã hợp tác với hãng phim Chánh Phương và công ty BHD. Đây là những công ty có mối quan hệ rộng, mạnh về ngoại ngữ và thông hiểu luật lệ chung của điện ảnh thế giới".

Theo nhà sản xuất Bảo Mai của công ty BHD, các hãng sản xuất trong nước thường nghiêng về những phim có tính thương mại. Nếu muốn tìm nguồn vốn đầu tư cho phim nghệ thuật nên tới các LHP thế giới. Tuy nhiên, những công ty như BHD vẫn sẵn sàng lựa chọn loại phim này nếu có kịch bản hay. Nếu không đầu tư, BHD vẫn giúp các nhà biên kịch có cơ hội gặp gỡ với các quỹ đầu tư của LHP thế giới thông qua mối quan hệ và kinh nghiệm của họ.

Bà cũng tiết lộ, ngay với các quỹ tài trợ của thế giới, có những nơi như các LHP châu Âu thường thiên về tính nghệ thuật trong khi ở Mỹ lại chú trọng tính thương mại. Những nhà làm phim độc lập nên tìm hiểu trước về tính chất của các quỹ này.

Nhà sản xuất vẫn mỏi mắt tìm kịch bản hay

Hiện nay, để một bộ phim Việt Nam lọt vào tầm ngắm của các nhà làm phim toàn cầu là rất khó, nhưng cơ hội vẫn luôn rộng mở vì nhiều hãng phim trong và ngoài nước mong muốn phát hiện ra những nhà làm phim trẻ có tiềm năng. Nhà sản xuất Bảo Mai cho biết, 500.000 USD là số tiền không nhiều đối với các quỹ và hãng phim trên thế giới, họ sẵn sàng chấp nhận đầu tư cho dự án một cách rủi ro.

Nhiều quỹ đầu tư không đòi hỏi lợi nhuận, mà chỉ cần có tên của họ khi giới thiệu phim. Có thể họ không thu hồi đủ vốn nhưng lại được lãi ở nhiều khía cạnh khác, chẳng hạn thu lợi nhuận về văn hóa: họ là người có công phát hiện những tài năng mới, có quyền chiếu các phim đó ở các LHP và đài truyền hình của mình. Ở một số nước như Hàn Quốc, phim ảnh kéo theo sự phát triển của thời trang. Vì thế nhiều nhà đầu tư ở các lĩnh vực khác không tiếc tiền rót vào các quỹ phim.

Tìm tiền đầu tư cho phim không phải là một công việc dễ dàng Tuy nhiên điều quan trọng vẫn là nhiệt huyết, nỗ lực của chính các nhà làm phim độc lập. Nói theo cách của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên, "các đạo diễn bây giờ vẫn đang mỏi mắt tìm kịch bản hay". Các kịch tác gia nên tìm đến những đạo diễn đồng cảm với tác phẩm của họ và không ngại lặn lội tìm nguồn tài trợ cho phim.

Đạo diễn Bùi Thạc Chuyên cũng cho biết, tại LHP Cannes, anh rất bất ngờ khi thấy các nước Đông Nam Á đều có gian hàng giới thiệu phim còn Việt Nam thì không, ngoại trừ công ty BHD. Nếu muốn điện ảnh trong nước vươn xa và những nhà làm phim có thể tìm được nhiều nguồn đầu tư, điện ảnh Việt Nam cần có sự giao lưu, quảng bá nhiều hơn với thị trường phim ảnh thế giới.

Bài và ảnh: Hoài Thu

Ý kiến của bạn?