Lưu Huỳnh: 'Tôi chịu áp lực từ 2 phía'

"Những Việt kiều quá khích cho rằng Áo lụa Hà Đông là một bộ phim “thân cộng”, hướng tội ác chiến tranh về phía họ. Trong khi một số dư luận trong nước thì cho rằng bộ phim hướng sự oán thù vào phía quân giải phóng!", đạo diễn Lưu Huỳnh tâm sự.

- Anh nghĩ gì về những khen chê đối với "Áo lụa Hà Đông"?

- Tôi thu thập những thông tin ấy từng giờ từng phút. Sự khen chê đối với một tác phẩm nghệ thuật bao giờ cũng là điều cần thiết, nó giúp cho tác giả có cơ sở để nhìn lại cái hay, cái dở trong tác phẩm của mình. Tuy nhiên nghệ thuật không phải là chuyện cân - đo - đong - đếm mà là sự cảm nhận chủ quan của mỗi người, tùy theo tuổi tác, trình độ văn hóa, vốn sống và khả năng cảm thụ…

Vì vậy tôi không vội mừng trước những lời khen và cũng không buồn trước những lời chê trách, kể cả sự chụp mũ chính trị. Tôi đang tỉnh táo để sàng lọc, để đón nhận những lời bình luận khách quan, trung thực và chính xác.

- Anh rút ra được gì qua sự khen chê ấy?

- Có nhiều chi tiết bị sa lầy, ngược lại có nhiều trường đoạn cần điểm nhấn thì lại thiếu. Cô Dần sau gần 20 năm mà vẫn vậy, có bốn đứa con, trải qua bao nhiêu thăng trầm, đói khổ, khắc nghiệt của chiến tranh mà vẫn còn trẻ đẹp… Tất nhiên có những lý do không khắc phục được nhưng đó là những yếu tố làm tôi hối tiếc.

- Anh giải thích thế nào về những chi tiết bị chụp mũ chính trị trong phim?

- Chuyện ấy báo chí nói qua nói lại cũng đã rõ rồi, hơn nữa đại bộ phận khán giả cũng đã chia sẻ với tôi. Thiết nghĩ tôi không cần giải thích. Và những phản ứng này làm cho tôi lo ngại không muốn về Mỹ trong những ngày bộ phim đang chiếu ở LHP Việt Nam toàn thế giới diễn ra vào ngày 21/4.

- Anh đối phó với cả hai áp lực ấy như thế nào?

- Biết làm thế nào được, suy cho cùng thì đó cũng là hậu quả của chiến tranh còn sót lại trong nhận thức, trong sự thù hận của con người. Cách nay mười năm, năm 1997, tôi làm bộ phim Ca dao mẹ về Trịnh Công Sơn, vô tình tôi sử dụng những đoạn phim tư liệu, trong đó có những cảnh máy bay Mỹ ném bom đốt cháy xóm làng và những người lính cộng hòa nã đạn vào những người dân vô tội. Khi phim phát hành thì lập tức hàng trăm người Việt ở Cali biểu tình phản đối, họ gom hàng trăm cuốn băng đến đốt trước cửa hàng của trung tâm Thúy Nga, buộc lòng cảnh sát Mỹ phải can thiệp.

- Những dự án sắp tới của anh là gì?

- Tôi đang viết một kịch bản dành cho đàn ông Việt Nam, tôi thấy họ rất đáng nể và cũng rất đáng thương, có người vợ chết, có người vợ bỏ mà vẫn nuôi con một cách tử tế, thậm chí còn hơn cả người mẹ.

Còn bộ phim sắp quay mang chủ đề tình yêu chân chính có thể biến kẻ ác thành người thiện, nhưng ngược lại, tình yêu mù quáng có thể biến người thiện thành kẻ ác. Tôi vừa đi chọn cảnh xong, chỉ chờ có giấy phép là bấm máy.

- Trước đây anh từng làm phim giải trí, vậy duyên cớ nào để anh chọn "Áo lụa Hà Đông", một bộ phim lấy nước mắt của nhiều khán giả?

- Tôi quan niệm rằng nghệ thuật trước hết là yếu tố giải trí, nhưng người nghệ sĩ sáng tạo theo cảm xúc của mình. Tôi chọn tác phẩm này cũng là một chuyện tình cờ. Trong những năm ấy, tôi viết một kịch bản khá hoành tráng có tựa đề là Đại bác ru đêm, dựa theo cái tứ của một bài hát của Trịnh Công Sơn, có một nhà sản xuất ở Mỹ hứa đầu tư 8 triệu USD, nhưng sau đó bị trục trặc, tôi bỏ về Việt Nam để tìm một đề tài khác.

Trong lúc thuê nhà ở gần sân bay Tân Sơn Nhất, tình cờ một buổi sáng ngồi uống cà phê vỉa hè, thấy mấy cô tiếp viên hàng không mặc áo dài đẹp quá, chính chiếc áo dài Việt Nam ấy đã gợi cho tôi một ý tưởng về Áo lụa Hà Đông.

- Nhiều người cho rằng dùng phụ đề để giải thích “bom Mỹ bắn nhầm” hoặc “quân Mỹ tấn công Đà Nẵng” là một thủ pháp không cho phép đối với phim truyện, vừa không cần thiết, vừa gây phản cảm, anh nghĩ thế nào?

- Đó là sự bắt buộc của hội đồng kiểm duyệt, không thể không làm dù tôi đã giải trình bằng văn bản.

- Duyệt phim khó khăn như thế tại sao anh vẫn về Việt Nam dựng phim?

- Nhà văn Gamzatop từng nói: Văn học không có biên giới, nhưng nhà văn phải có một quê hương. Dù sống ở đâu thì tôi cũng là người Việt Nam, nếu không làm phim về quê hương đất nước mình, dân tộc mình thì lấy đâu ra cảm xúc để mà làm, biết gửi gắm cái gì vào trong đó?

- Anh sang định cư bên Mỹ từ năm 16 tuổi, điều gì khiến anh chọn ngành điện ảnh?

- Thật ra, hồi ấy người ta đi Mỹ với nhiều động cơ khác nhau, còn tôi chỉ có một lý do, một tâm huyết là đi Mỹ để học làm phim, bởi tôi yêu phim từ những tháng năm còn thơ ấu. Sang bên ấy, học xong lớp 12 là tôi thi ngay vào trường điện ảnh, trong suốt 6 năm học, dù phải làm bồi bàn, dù phải đi rửa chén cho nhà hàng, tôi vẫn kiên quyết làm để có tiền ăn học. Và tôi đã đạt được nguyện vọng của mình.

- Nhiều người đặt câu hỏi rằng, cứ phim của Lưu Huỳnh là Trương Ngọc Ánh đóng vai chính. Anh nói sao?

- Có lẽ tôi và Trương Ngọc Ánh có cái duyên nghề nghiệp. Ngay từ phim đầu tiên của tôi, Em và Michael Jackson, làm cách nay 13 năm, tôi tổ chức nhiều cuộc thi tuyển diễn viên, và đã chọn Trương Ngọc Ánh. Đây cũng chính là vai diễn đầu tiên để từ đó Ánh trở thành sao và thành đạt như bây giờ.

Đến bộ phim ngắn Đường trần, tôi nhờ Ánh hợp tác, tưởng thế rồi thôi. Khi làm Áo lụa Hà Đông, đầu tiên tôi chọn Thu Hà, nhưng mãi đến 5 năm sau phim mới thực hiện được, mọi việc có nhiều thay đổi. Khi tôi đưa kịch bản Áo lụa Hà Đông cho Ánh đọc với tư cách là một trong ba nhà đầu tư, tôi thấy Ánh tỏ ra yêu mến nhân vật Dần, thế là Ánh nhận lời. Có lẽ đó là một cơ duyên, sắp tới Ánh cũng sẽ là nhà đầu tư và đảm nhiệm luôn vai chính trong bộ phim xin tạm giấu tên, nhân vật là một cô gái nghiện ma túy, cạo trọc đầu và mặt mày đầy thương tích…

- Ngoài thời gian về Việt Nam làm phim, ở Mỹ anh làm gì?

- Tôi làm phim ca nhạc cho hãng băng video, nhưng tôi không thích sống ở Mỹ nên vẫn thường xuyên ở Việt Nam.

(Theo Sài Gòn Tiếp Thị)