Truyện hay, phim có xuất sắc?

Rất nhiều bộ phim có nội dung dựa trên một câu chuyện trên báo hoặc một cuốn tiểu thuyết ăn khách. Tuy nhiên, bạn không thể đánh giá chính xác một bộ phim thông qua câu chuyện trong sách và ngược lại.

Gần đây nhất, The Da Vinci Code của Dan Brown đã tạo được cơn sốt toàn cầu với những tình tiết hư cấu về đứa con của Chúa Jesus với Mary Magdalene. Nhưng tác phẩm chuyển thể của đạo diễn Ron Howard thì bị giới phê bình chỉ trích khá nặng nề. Các nhà làm phim Da Vinci Code dường như vấp phải những vấn đề tương tự như Chris Columbus khi ông làm hai phần Harry Potter.

Stephanie Harrison, biên tập cuốn Adaptations: From Short Story to Big Screen, nói: “Do cuốn tiểu thuyết có hàng chục triệu độc giả nên bộ phim phỏng theo khó vượt qua cái bóng quá lớn đó. Ví dụ như trường hợp của The Da Vinci Code, có thể nói khó mà chuyển thể tác phẩm này một cách “an toàn” mà không động chạm gì tới cộng đồng Thiên Chúa giáo. Người ta sẽ phải cân nhắc bỏ qua một câu chuyện hấp dẫn nhưng gây nhiều tranh cãi hay quyết tâm biến nó thành một tác phẩm điện ảnh xuất sắc”.

Tất nhiên, trong lịch sử điện ảnh Hollywood, có nhiều tiểu thuyết cả hay lẫn dở đã được lên màn ảnh rộng. Nhưng điều đáng nói là một nhà làm phim giỏi sẽ biết cách biến một câu chuyện tầm tầm thành một kiệt tác. Ví dụ như với The Bridges of Madison County (1995), đạo diễn Clint Eastwood và biên kịch Richard LaGravenese đã cắt bớt những lời hoa mỹ rườm rà của Robert James Waller, biến thành mối tình lãng mạn. Bộ phim nhận được nhiều lời khen ngợi và thành công về mặt doanh thu.

Một trường hợp khác, đạo diễn Howard Hawks muốn đại văn hào Ernest Hemingway tới Hollywood và sáng tác kịch bản To Have and Have Not (1944) nhưng ông này lại do dự. Howard khẳng định rằng ông có thể làm một bộ phim hoành tráng từ tác phẩm tệ nhất của Hemingway. Quả nhiên, với sự cộng tác của William Faulkner, người cùng viết kịch bản, ông đã thành công.

Trái lại với những trường hợp đó là “Truyện hay – Phim dở” mà điển hình là The Bonfire of the Vanities (1990) kể về cú tuột dốc của một doanh nhân thành đạt với sự góp mặt của Tom Hanks. Bộ phim tâm lý không mấy thành công này dựa theo cuốn The Devil’s Candy rất xuất sắc của Julie Salamon.

Trong khi Captain Corelli’s Mandolin là một câu chuyện lãng mạn có thật thì bộ phim cùng tên sản xuất năm 2001 lại biến nó thành cuộc thám hiểm nặng nề buồn bã. Điều đáng nhớ duy nhất có lẽ là vai diễn của Nicolas Cage và tiếng đàn mandolin ảm đạm như lời than khóc của những linh hồn bị đày đọa.

Các tác phẩm văn học đã, đang và sẽ tiếp tục được điện ảnh khai thác, chuyển thể thành những kịch bản phim. Đôi lúc khán giả đổ xô đi mua tiểu thuyết về đọc sau khi thấy phim hay hoặc hàng triệu độc giả của Harry Potter sẽ xếp hàng mua vé chỉ để xem cậu bé phù thủy trên phim có giống với tưởng tượng của mình không. Nhưng có một điều hiển nhiên rằng, không phải cứ truyện hay thì phim cũng hay và ngược lại.

Thu Phương