Đạo diễn  :  Diễn viên  :  Sản xuất  :  Kịch bản  :  Thể loại  :  Xuất bản  :  2005 Độ dài  :  114 phút

Tác phẩm đầu tay của đạo diễn trẻ Bùi Thạc Chuyên mang về giải Cánh diều vàng năm 2005, phim hay nhất Giải tài năng mới của châu Á tại LHP thượng Hải 2006.

Sau chiến tranh, Nguyễn Tải (Trần Hữu Phúc) - một người trước đây làm lính ngụy - không dám trở lại quê hương để sum họp với vợ con. Tải sợ đối mặt với ông anh rể - cán bộ cách mạng, từng là bạn thuở nhỏ nhưng đã trở thành kẻ thù của nhau khi mỗi người đi theo một phía. Anh ở lại vùng đất trước kia là nơi chiếm đóng của địch để gây dựng cuộc sống mới với một cô vợ khác (Mai Phượng). Buổi sáng đầu tiên thức dậy, hình ảnh đập vào mắt vợ chồng anh là một quả mìn chưa nổ, trồi lên trên nền đất sau đêm mưa.

Trong lúc chưa biết tìm kế nào sinh nhai, Tải được anh du kích Năm Đực chỉ cho cách gỡ mìn để bán đồng nát kiềm tiền. Đổi lại, anh Năm nhờ Tải mách cho cách lấy lòng Uyên (Mỹ Uyên), cô du kích gan góc mang trong mình nỗi đau vì người yêu hy sinh ngay trong giờ phút độc lập.

Dù đã đi lính cộng hòa nhưng Tải chưa một lần gỡ bom mìn. Chính vì vậy, sau khi liều lĩnh gỡ xong quả mìn đầu tiên, anh ngã lăn ra đất vì sợ hãi, choáng váng. Tải lao về nhà và "vồ" với vợ trong niềm sung sướng vì vẫn còn sống sót. Thành công lần đầu giúp Tải có đủ táo bạo để tiếp tục đào mìn nhan nhản xung quanh ngôi nhà của anh. Nhưng lần nào hì hụi đào mìn, người đàn ông này cũng toát mồ hôi và run rẩy vì đối diện với ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết. Có lần, anh phát điên vì quả mìn bị gỡ trệch nhưng không nổ.

Nhiều người trong làng bị chết và thương tật vì kiếm sống bằng cách cưa bom mìn bán lấy tiền. Vì thế, chính quyền yêu cầu mọi người viết cam kết không thu mua phế liệu và để công việc thu dọn mìn cho đội du kích. Song Tải vẫn lén làm công việc này dù đã mấy lần bị bắt phạt và kiểm điểm.

Sau khi tận mắt chứng kiến cái chết bi thảm của anh Năm du kích trong lúc đang gỡ mìn, Tải quyết tâm tìm một nghề khác để sống. Anh nhẫn nại dọn dẹp dây thép gai và khai phá mảnh đất hoang trước nhà làm nơi trồng trọt. Nhưng mỗi mét vuông đất lại đụng độ biết bao nhiêu mìn còn sót lại. Trong lúc bế tắc, Tải nghĩ ra cách vô hiệu hóa mìn bằng phương pháp đào từ dưới lên.

Ngoài sự gay cấn trong những tình huống nhân vật đối mặt với cái chết, bộ phim còn hấp dẫn khán giả ở chuyện tình éo le “một nách hai vợ, ba con” của Nguyễn Tải. Tuy ở với vợ bé, thình thoảng Tải vẫn lặn lội 30 km, thậm thụt về nhà vợ cả (Hạnh Thúy đóng). Anh chàng rơi vào tình huống vô cùng khó xử khi hai bà vợ trở dạ cùng một lúc. Cả hai nàng đều muốn có chồng ở bên trong lúc lâm bồn. Trong khi đó, Tải lại bị tạm giam vì ủy ban phát hiện anh tự tiện gỡ hàng rổ mìn…

Bộ phim dựa theo câu chuyện có thật ở Ninh Thuận. Đạo diễn Bùi Thạc Chuyên cho biết, nguyên mẫu của nhân vật Nguyễn Tải còn hào hoa hơn trong phim vì ông ta không chỉ có hai bà vợ. Bùi Thạc Chuyên đã dựng lên một nhân vật mạnh mẽ, tràn đầy khát vọng sống, mặc dù anh ta luôn sống trong sợ hãi vì mặc cảm của người lính ngụy và hiểm họa của bom mìn. Sau mỗi lần đối mặt căng thẳng với tử thần, người đàn ông này lại khao khát yêu đương với hai người đàn bà của mình. Bộ phim quay cận cảnh nhiều pha yêu đương nóng bỏng nhưng nếu thiếu những cảnh đó, chắc rằng phim không còn đủ độ chân thực và xúc động như đã có.

Khởi đầu kịch bản với cái tên Tay đào đất (đã dựng thành phim tài liệu), sau đó chuyển thể thành kịch bản phim nhựa Đất lành, Bùi Thạc Chuyên gây ấn tượng với đại diện hãng phim NHK (Nhật Bản) khi anh giới thiệu nội dung tác phẩm này tại LHP của đất nước hoa anh đào. NHK đã tài trợ 50% kinh phí cho đạo diễn hiện thực hóa dự án của mình. Đây là phim nhựa đầu tay của Bùi Thạc Chuyên nhưng đạt được nhiều thành công với các giải thưởng điện ảnh lớn trong và ngoài nước.

Sống trong sợ hãi có sự tham gia của các diễn viên Trần Hữu Phúc, Đặng Thị Mỹ Uyên, Hạnh Thúy, Mai Ngọc Phượng, Mai Văn Thy…

Hoài Thu