Đạo diễn  :  Diễn viên  :  Sản xuất  :  Kịch bản  :  Thể loại  :  Xuất bản  :  2003 Độ dài  :  125 phút

"Nếu cá vàng chỉ sống trong bát nước, chúng sẽ mãi mãi là cá nhỏ. Nhưng nếu bơi ra biển, kích thước của chúng sẽ tăng gấp hai đến ba lần", bài viết về cá vàng trong cuốn Bách khoa toàn thư thế giới chính là thông điệp mà Big Fish muốn nhắn gửi.

Bộ phim dựa theo cuốn tiểu thuyết "Big Fish: A Novel Of Mythic Proportions" của nhà văn Daniel Wallace. Hãng Columbia Pictures lên kế hoạch sản xuất bộ phim từ năm 1999 và mời kịch tác gia John August, đạo diễn Steven Spielberg tham gia. John và Steven viết hai kịch bản khác nhau và muốn giao vai ông già Edward Bloom cho tài tử Jack Nicholson. Sau đó, do bất đồng quan điểm với John về kịch bản nên Steven rút lui mặc dù John đã kết hợp kịch bản của cả hai người để viết thành bản thảo thứ ba. Các nhà sản xuất mời một số đạo diễn thay thế Steven, nhưng chỉ có Tim Burton đồng ý tham gia dự án. Sau khi phát hành, Big Fish nhận được đề cử Oscar dành cho Âm thanh xuất sắc và 32 đề cử khác. Độc giả của trang IMDb xếp tác phẩm vào vị trí 225 trong danh sách “250 phim hay nhất mọi thời đại”.

Đạo diễn Tim Burton chưa bao giờ tỏ ra gần gũi với bố mẹ, nhưng cái chết của người cha vào cuối năm 2000 và đám tang của người mẹ vào đầu năm 2002 đã tác động sâu sắc tới suy nghĩ của ông. Sau khi hoàn thành Planet Of The Apes, ông muốn làm một phim có quy mô nhỏ hơn. Tim rất thích kịch bản của Big Fish, cho rằng đó là câu chuyện độc đáo nhất mà ông từng đọc. Vì bộ phim là sự kết hợp nhiều câu chuyện nhỏ nên Tim có cơ hội thể hiện khả năng sáng tạo một cách thoải mái nhất. Tuy nhiên, ông cảm thấy Jack Nicholson không phù hợp với vai ông già thích kể chuyện Edward Bloom nên đã khuyên tài tử này rút lui.

Ewan McGregor và Albert Finney được chọn đóng hai vai chính vào ngày 1/8/2002. Đạo diễn muốn Albert Finney hóa thân thành bố của Ewan vì thấy ông có nhiều nét tương đồng với Ewan cả về hình thức lẫn hành vi. Quá trình quay bắt đầu từ ngày 13/1/2003 và kết thúc vào đầu tháng 5. Tất cả những cảnh có sự hiện diện của Albert Finney được quay trước vì chúng là những cảnh khó thể hiện tình cảm nhất.

Tim Burton kết hợp nhiều kỹ xảo hình ảnh với phần mềm đồ họa máy tính để tạo ra những cảnh chiến tranh ở Triều Tiên, thị trấn nhỏ trong rừng sâu, người sói biến hình dưới ánh trăng, anh chàng khổng lồ nhấc bổng chiếc xe để giúp người bạn thoát khỏi con đường bị tắc. Ông cũng sử dụng kỹ thuật “giảm tông màu” để gây cảm giác đặc biệt cho khán giả trong những cảnh chứa đựng yếu tố thần thoại.

Gia đình ông Edward Bloom (Albert Finney) sống ở thị trấn Ashton, bang Alabama, Mỹ. Hơn 20 năm trời, cậu con trai William (thường gọi là Will), được nghe một câu chuyện quen thuộc của bố: vào ngày Will chào đời, ông đã câu được một con cá khổng lồ bằng chiếc nhẫn cưới. Từ khi Will còn nhỏ xíu, những câu chuyển nửa thực nửa hư cùng giọng kể trầm ấm của cha đã theo anh đi vào giấc ngủ. Nhưng càng lớn thì niềm tin của Will đối với những câu chuyện ấy lại giảm đi. Mối quan hệ giữa Edward và Will trở nên căng thẳng khi ông tiếp tục kể lại chuyện câu cá vào đúng lễ cưới của con. Không muốn phải tiếp tục nghe cha kể chuyện, Will cùng vợ chuyển tới Paris để làm nhà báo và anh không nói chuyện với cha trong suốt 3 năm sau đó. Khi nhận được tin cha ốm nằm liệt giường, Will và cô vợ Josephin quay trở lại thị trấn Ashton.

Trên máy bay, Will nhớ lại những câu chuyện của cha. Khi còn nhỏ, cậu bé Edward suốt ngày bị nhốt trong nhà. Để giết thời gian, cậu đã đọc hết cuốn Bách khoa toàn thư, trong đó cậu thích nhất bài viết về cá vàng. Một lần, sau khi băng qua một đầm lầy, Edward gặp một phù thủy có con mắt thủy tinh. Lớn lên, Edward kết bạn với Karl, một anh chàng to lớn có thể nhấc bổng con bò mộng. Hai người rủ nhau rời thị trấn Ashton để thực hiện một chuyến phiêu lưu. Họ tìm thấy Spectre, một thị trấn đẹp như tranh vẽ trong rừng sâu. Người dân ở đây thân thiện đến nỗi tất cả những người khách vô tình lạc bước tới thị trấn đều không muốn ra đi. Edward chiếm được cảm tình của một cô gái xinh đẹp có tên Jenny. Dòng hồi tưởng của Will đứt quãng khi anh về tới ngôi nhà xưa.

Edward vẫn giữ thói quen kể chuyện dù sắp gần đất xa trời. Lần này thính giả của ông là cô con dâu Josephine hiền lành và tinh tế. Will bực tức vì cha tiếp tục "hư cấu", nhưng lần này Edward kể những chuyện mà Will chưa từng nghe, trong đó có cả "thiên tình sử" đầy giông bão giữa ông và Sandra Temptation (mẹ của Will). Sau khi chiếm được trái tim của Sandra, Edward vào quân đội và tham chiến tại Triều Tiên. Ông trốn tránh việc cầm súng giết người bằng cách nhảy dù vào vùng địch hậu để rồi gặp hai chị em song sinh dính liền thân làm vũ công. Sau chiến tranh, Edward còn quay lại cứu Spectre khi thị trấn rơi vào tình trạng kiệt quệ.

Không thể chịu đựng sự khoác lác của cha hơn nữa, Will yêu cầu ông đưa ra bằng chứng nhưng Edward chẳng có gì. Trong lúc xới tung đống giấy tờ của bố, Will tìm thấy một lá thư đáng ngờ, trên phong bì đề thị trấn Spectre và một tờ giấy thông báo binh sĩ Edward Bloom mất tích trên chiến trường Triều Tiên. Phải chăng những câu chuyện của Edward không hoàn toàn là sản phẩm của trí tưởng tượng? Will quyết định đi tìm thị trấn Spectre ...

Việt Linh