Đạo diễn  :  Diễn viên  :  Sản xuất  :  Kịch bản  :  Thể loại  :  Xuất bản  :  2004 Độ dài  :  128 phút

Một công dân Krakozhia trở thành người không tổ quốc khi đáp máy bay tới New York. Thế là ngay trong lần đầu tới Mỹ, anh bị giam lỏng giữa một nơi được coi là biểu tượng cho sự văn minh tột đỉnh của nhân loại.

Viktor Navorski (Tom Hanks), một công dân của Krakozhia, vừa đặt chân xuống sân bay quốc tế John F. Kennedy ở New York thì bị chặn lại ở quầy thị thực. Nhân viên an ninh đưa anh gặp Frank Dixon - giám đốc bộ phận nhập cư. Frank thông báo rằng, trong lúc Viktor còn lơ lửng trên bầu trời thì ở Krakozhia xảy ra chính biến. Phe đối lập đánh chiếm thủ đô, tấn công phủ tổng thống và tuyên bố giải tán chính phủ. Bộ Ngoại giao Mỹ không công nhận chính phủ mới ở Krakozhia nên hộ chiếu của Viktor trở nên vô hiệu ngay lập tức. Anh trở thành người không có quốc tịch.

Thông tin mà Frank muốn truyền đạt thì nhiều, nhưng Viktor chẳng hiểu được bao nhiêu vì vốn tiếng Anh của anh chỉ đủ để ... chào hỏi, còn tiếng mẹ đẻ của anh thì chả ai hiểu nổi. Vì thế, cuộc nói chuyện giữa họ diễn ra theo kiểu: người nói cứ thao thao bất tuyệt, người nghe cứ gật đại dù chả hiểu gì sất. Tay, chân và cả các đồ vật được hai bên sử dụng để giúp người kia hiểu được phần nào thông điệp của mình.

Không thể cho phép Viktor vào Mỹ nhưng cũng không đủ thẩm quyền để trục xuất anh, Frank cho phép Viktor ở lại khu vực quá cảnh cho đến khi cuộc chiến kết thúc. Họ cấp cho anh mấy tờ phiếu ăn, một thẻ điện thoại và một máy nhắn tin nhưng dặn dò là không được ra khỏi khu vực quá cảnh. Người đàn ông kém may mắn không thể ngờ rằng "quá trình chờ đợi tạm thời" của anh kéo dài tới 9 tháng.

Rơi vào tình cảnh trớ trêu ngay trong lần đầu tới xứ người, ông khách Đông Âu lơ ngơ giữa dòng người xuôi ngược ở phi trường lớn nhất nước Mỹ. Tay giữ khư khư chiếc lon đồ hộp, Viktor dán mắt lên màn hình tivi để xem cảnh bom đạn ở quê nhà rồi gào lên đau khổ. Tình hình càng trở nên tồi tệ khi Viktor đánh mất tập phiếu ăn. Muốn nhờ người khác giúp đỡ cũng khó vì anh không biết sử dụng thẻ điện thoại, cũng không thể giao tiếp bằng tiếng Anh. Biết nói mà không thể nói, chàng công dân Krakozhia chẳng khác gì người câm giữa chốn văn minh.

Mấy ngày đầu, Viktor phải xin thức ăn hoặc lượm lặt đồ ăn mà hành khách bỏ lại. Đêm xuống, anh ngủ vạ vật trên các băng ghế. Dần dần, anh nhận làm các việc lặt vặt như dọn dẹp, thu gom xe đẩy, hướng dẫn hành khách để có tiền mua bánh. Vốn liếng tiếng Anh ít ỏi khiến anh trở nên lạc lõng giữa một phi trường quốc tế rộng lớn. Thế là anh lao vào học tiếng Anh bằng mọi cách: quan sát hành khách, theo dõi bản tin, trò chuyện với những hướng dẫn viên du lịch tới từ Đông Âu.

Sự xuất hiện của một kẻ "ở lỳ" tại khu vực quá cảnh khiến tất cả nhân viên ở đây chú ý, trong đó đa số tỏ ra cảnh giác vì chả thấy Viktor nói chuyện bao giờ. Riêng ông già lao công Gupta Rajan thì đoán rằng anh là điệp viên do CIA phái tới. Khi vốn tiếng Anh bắt đầu kha khá, Viktor bắt đầu làm quen với tất cả nhân viên trong khu nhà, trong đó có nữ tiếp viên Amelia Warren (Catherine Zeta-Jones). Mọi người ở đây tỏ ra thông cảm với hoàn cảnh của anh. Cứ sau giờ nghỉ, họ lại rủ anh tham gia vào các cuộc vui.

Một ngày nọ, Viktor tiết lộ với Amelia mục đích chuyến đi. Anh tới New York để sưu tầm bút tích của nghệ sĩ chơi kèn tenor sexophone Benny Golson. Khi còn sống, bố anh rất yêu nhạc jazz. Sau khi tình cờ nhìn thấy bức ảnh “Great Day in Harlem” trong một tờ báo Hungary vào năm 1958, ông thề sẽ sưu tầm chữ ký của 57 nghệ sĩ jazz trong bức ảnh. Trong 40 năm sau đó, ông đã thu thập chữ ký của 56 người và nghệ sĩ duy nhất ông chưa có chữ ký là Benny Golson. Vì thế mà Viktor muốn có chữ ký của Benny Golson để hoàn thành tâm nguyện của người bố quá cố.

Vài tháng sau, chương trình thời sự thông báo rằng cuộc nội chiến ở Krakozhia đã kết thúc với phần thắng thuộc về chính phủ. Thế nhưng Dixon vẫn không để Viktor vào Mỹ. Amelia nhờ một quan chức chính phủ, vốn là nhân tình cũ của cô, giúp đỡ Viktor. Vốn có cảm tình với nữ tiếp viên nên Viktor từ chối sự giúp đỡ khi biết Amelia nối lại tình xưa với vị quan chức này.

Tình hình trở nên xấu đi khi Dixon được yêu cầu ký giấy thông hành cho Viktor ở lại Mỹ, nhưng không thực hiện. Thay vào đó, gã quyết định trục xuất anh. Những nhân viên ở khu nhà đón khách tìm cách can thiệp. Liệu họ có giúp Viktor ở lại Mỹ để hoàn thành tâm nguyện của người bố đã khuất?

Kịch bản của The Terminal lấy cảm hứng từ một câu chuyện có thật. Năm 1988, Merhan Nasseri, một công dân Iran, đáp máy bay sang Anh nhưng không được phép vào lãnh thổ nước này vì hộ chiếu và giấy chứng nhận tị nạn do Liên Hợp Quốc cấp cho anh đã bị lấy cắp. Merhan lên máy bay tới Paris, nhưng giới chức Pháp không cho phép anh rời khỏi sân bay. Anh tá túc ở khu nhà đón khách số 1 tại sân bay, trở thành một người không tổ quốc và chẳng được đi đâu. Một thời gian sau, giới chức Pháp cho phép Merhan ở lại nước này hoặc quay về quê hương, nhưng anh quyết định ở lại khu nhà đón khách để kể cho hành khách câu chuyện của mình. Vào tháng 8/2006, Merhan được đưa vào bệnh viện sau khi mắc một căn bệnh bí hiểm.

Có thể nói The Terminal là một bộ phim hài nhưng không kém phần cảm động. Tài tử Tom Hanks thể hiện rất thành công vai Viktor Navorski - một hành khách chẳng may rơi vào tình cảnh bi đát nhưng biết cách vượt qua khó khăn để tồn tại nơi đất khách. Anh giúp người xem cảm nhận được rõ từng trạng thái tình cảm của nhân vật chính, từ ánh mắt đau khổ khi nghe tin chính phủ ở quê nhà bị lật đổ, vẻ mặt hồ hởi khi mua được chiếc bánh kẹp thịt đầu tiên cho tới nụ cười mãn nguyện khi giúp đỡ người khác.

Cốt truyện độc đáo, những pha hài hước nhẹ nhàng, các tình tiết cô đọng cùng diễn xuất tuyệt vời của các diễn viên khiến The Terminal  được đánh giá cao. Với kinh phí 60 triệu USD, nó đạt doanh thu hơn 218 triệu USD trên toàn thế giới.

Theo kịch bản ban đầu thì Viktor tới từ Slovenia, nhưng đạo diễn Steven Spielberg buộc phải thay đổi nội dung kịch bản khi một cựu tổng lãnh sự Slovenia tại Mỹ cho rằng không nên làm như vậy. Ông này cho rằng Slovenia được coi là Thụy Sỹ của Đông Âu nên việc xảy ra nội chiến là vô lý.

Trong phim, Viktor là công dân của Krakozhia, một quốc gia hư cấu, nhưng ngôn ngữ mà anh nói là tiếng Bulgary. Những tạp chí mà Viktor đọc lại viết bằng tiếng Nga, còn giấy phép lái xe của anh được cấp tại Belarus. Khi truyền hình đưa tin cuộc nội chiến ở Krakozhia chấm dứt, Viktor hát vang bài quốc ca Albani nhưng đổi toàn bộ lời, chỉ giữ lại giai điệu.

Việt Linh