(Ba mùa) Đạo diễn  :  Diễn viên  :  Sản xuất  :  Kịch bản  :  Thể loại  :  Xuất bản  :  1999 Độ dài  :  113 phút

Văn hóa Việt Nam dần chịu ảnh hưởng từ phương Tây được thể hiện khá rõ nét qua bộ phim của đạo diễn Việt kiều Tony Bùi. Những số phận bé nhỏ trong TP HCM rộng lớn sôi động với mơ ước vui buồn nhịp theo ba mùa: nắng, mưa và hy vọng.

Cô gái hái hoa sen mang tên Kiến An (Ngọc Hiệp) tò mò với cuộc sống giữa ốc đảo đầm sen của một người thày bị mắc bệnh phong cùi (Mạnh Cường). Kiến An là chỗ dựa tinh thần cho thày Đào, là người bạn tri âm chép những vần thơ vắt ra từ nỗi lòng thầy. Cô thực sự là bến đỗ bình yên trong những ngày cuối cùng của cuộc đời người đàn ông bạc mệnh.

Anh chàng đạp xích lô Hải (Đơn Dương) mang lòng thương mến một cô vũ nữ tình cờ có lần ngồi tạm chiếc xe của anh. Hai người tưởng ở hai thế giới sang - hèn khác nhau, nhưng thực chất đều là những kiếp người cơ cực. Mặc dầu Lan (Zoe Bùi) - tên cô vũ nữ đã nhiều lần tỏ ra bất cần, khước từ tình cảm của Hải, nhưng cuối cùng, cô cũng không cưỡng nổi sự chân thành của người đàn ông chín chắn. Họ đã nương tựa vào nhau để tiếp tục đối mặt với cuộc đời nghiệt ngã.

Một chú bé bán hàng rong suốt ngày đi trong mưa với tấm áo mỏng manh gặp cựu chiến binh Mỹ James Hager (Harvey Keitel) trở lại mảnh đất Sài Gòn mong tìm lại được đứa con gái lưu lạc.

Người có công lớn trong việc làm ra một bộ phim hấp dẫn như vậy, không chỉ là đạo diễn, mà phải kể đến nhà dựng phim chuyên nghiệp Keith Reamer. Ban đầu, đạo diễn Tony Bùi làm bộ phim với 3 trường đoạn lớn rõ ràng, tương ứng với 3 mùa: mùa nắng, mùa mưa, mùa xuân dịu mát. Thế nhưng, khi bộ phim hoàn thành, từng cảnh quay, từng phân đoạn khá hay, nhưng cấu trúc toàn bộ phim lại rời rạc, không ăn nhập gì và bị nhà sản xuất coi như là một bộ phim thất bại.

Nhưng sau khi cân nhắc thành bại, nhà sản xuất quyết định đầu tư gần 2 triệu USD để dựng lại toàn bộ phim. Sau khi Ba mùa lột xác theo cấu trúc hoàn toàn mới, nhà sản xuất tổ chức chiếu thử, thuê 100 người Việt đến xem phim để thăm dò ý kiến. Tất cả khán giả đều không cảm thấy khó chịu gì với việc các mùa trộn lẫn nhau (như mối quan ngại của nhà sản xuất lúc đầu).

Trong phim có cảnh Kiến An hát dân ca Đố ai: "Đố ai đếm lúa mấy cây là mấy cây, đếm sông kia mấy khúc đếm mây kia mấy từng. Đố ai mà quét sạch lá rừng, để em mà khuyên gió, gió đừng rung cây...". Bài hát do chính diễn viên Ngọc Hiệp thực hiện.

Phiên bản cuối cùng của bộ phim đã được đón nhận nồng nhiệt, bất ngờ đối với cả những người làm phim. Phim giành được một số giải thưởng và đề cử, đặc biệt là cả hai giải khán giả bình chọn, ban giám khảo bình chọn, giải Quay phim trong Liên hoan Phim Sundance trong năm 1999, đề cử giải Gấu Vàng LHP Berlin năm 1999.

Thùy Linh