Đạo diễn  :  Diễn viên  :  Sản xuất  :  Kịch bản  :  Thể loại  :  Xuất bản  :  2005 Độ dài  :  126 phút

Một phụ nữ khốn khổ đã làm nên lịch sử khi kiện một công ty lớn vì không ngăn chặn hành vi quấy rối tình dục đối với nữ công nhân. Vụ kiện đã biến nguyên đơn trở thành huyền thoại, nhưng cũng lấy đi của cô 15 năm tuổi đời.

North Country được xây dựng dựa trên một vụ án về lạm dụng tình dục có thật có tên “Jenson v. Eveleth Co.”, diễn ra vào năm 1988. Nguyên đơn là một nữ công nhân Lois Jenson và một số công nhân nữ. Bị đơn là công ty khoáng sản Ogelbay Norton, có trụ sở tại thành phố Cleveland, bang Ohio. Jenson đã làm việc cho công ty này từ năm 1975. Năm 1984, cô đệ đơn khiếu nại về tình trạng quấy rối tình dục trong khu mỏ lên Ủy ban Nhân quyền bang Minnesota.

Ủy ban ra phán quyết yêu cầu Ogelbay Norton, chi nhánh của công ty Eveleth Mines, bồi thường cho bên nguyên 11.000 USD nhưng công ty này kháng án. Năm 1985, Jenson kiện Ogelbay Norton lên tòa án Minneapolis, thành phố lớn nhất bang Minnesota. Vụ án kéo dài gần 15 năm do quá trình thu thập chứng cứ ngốn mất nhiều thời gian và cả bên nguyên lẫn bên bị liên tục kháng án. Mãi tới tháng 12 năm 1998, tòa án tối cao Mỹ mới ra phán quyết buộc Eveleth Mines bồi thường cho 15 nguyên đơn 3,5 triệu USD. Tuy nhiên, một nguyên đơn đã qua đời vào năm 1994.

North Country được đề cử Oscar vào năm 2005. Nữ minh tinh Charlize Theron được đề cử Oscar cho Diễn viên nữ xuất sắc với vai Josey Aimes, còn Frances McDormand được đề cử giải Oscar cho Diễn viên phụ xuất sắc. Tên của nhân vật chính đã được thay đổi, nhưng những nguyên đơn khác đã đồng ý cho đoàn làm phim sử dụng tên thật của họ trong phim.

Trở về Eveleth, thành phố quê hương ở phía bắc bang Minnesota, sau khi ly dị chồng, Josey Aimes đi tìm việc làm để nuôi hai đứa con. Nghe lời Glory (Frances McDormand), một người bạn cũ, cô tìm tới các công ty khai thác quặng, ngành công nghiệp tạo nhiều công ăn việc làm nhất thành phố. Đó là một ngành mà nam giới chiếm đa số với môi trường làm việc dưới các mỏ quặng rất nặng nhọc và nguy hiểm. Bố cô, một công nhân mỏ lâu năm, kịch liệt phản đối ý định của con gái.

Josey hiểu được những vấn đề mà cô sẽ phải đối mặt, nhưng vẫn nộp đơn xin làm việc cho mỏ, bởi lương ở đó khá cao, và cô cần phải có tiền để nuôi bọn trẻ. Công ty Eveleth Mines nhận cô. Ngay trong ngày đầu tiên, Josey đã cảm nhận được sự vất vả của công việc. Môi trường làm việc đầy bụi bẩn và tiếng ồn của các loại máy móc cỡ lớn. Nhưng ngoài sự vất vả, Josey và các nữ công nhân phải chịu đựng một vấn đề khác: tình trạng ức hiếp và quấy rối tình dục từ nhiều đồng nghiệp nam. Cô khiếu nại lên nhiều cấp quản lý, nhưng mọi thứ chẳng có gì thay đổi, thậm chí còn tồi tệ hơn. Cuối cùng, cô buộc phải xin thôi việc.

Rồi, trước sự ngạc nhiên của mọi người, Josey làm một việc mà chưa phụ nữ nào dám làm: kiện ban lãnh đạo công ty Eveleth Mines lên Ủy ban Nhân Quyền Minnesota vì đã không có những biện pháo hợp lý bảo vệ công nhân nữ khỏi hành vi quấy rối tình dục của đồng nghiệp nam. Josey vận động một số công nhân nữ đứng ra làm chứng trước tòa, nhưng chẳng ai dám hưởng ứng. Ngay cả bố và cô bạn thân Glory cũng cho rằng việc làm của Josey sẽ chỉ làm cho cuộc sống của cô trở nên tồi tệ hơn.

Những việc không mong đợi bắt đầu xảy ra. Đúng một tuần sau khi nộp đơn, chiếc xe của Josey bị một kẻ nào đó phá hoại. Sau đó, một số công nhân nam trong công ty phao tin rằng, Josey từng ngủ với nhiều người, kể cả thày giáo dạy con trai, để lấy tiền nuôi con. Tin này khiến cho Sam (Thomas Curtis), cậu con trai của Josey, trở nên thù ghét mẹ. Mấy tháng sau, Josey được chẩn đoán là mắc chứng rối loạn tâm thần do căng thẳng.

Chứng kiến những áp lực mà con gái phải gánh chịu, bố của Josey đã thay đổi thái độ. Trong một cuộc họp công đoàn, ông đứng lên ủng hộ việc Josey kiện công ty. Sau đó, 14 nữ công nhân khác cũng đồng ý ra tòa với cô.

Vụ kiện của Josey được dư luận Mỹ rất quan tâm vì đây là lần đầu tiên một phụ nữ kiện chủ vì bị quấy rối tình dục. Các công ty khai thác mỏ tìm cách chống phá Josey nhưng dư luận ủng hộ cô. Dẫu vậy, Josey và những người ủng hộ cô không thể ngờ được rằng, vụ kiện lịch sử ấy phải kéo dài tới hơn một thập kỷ mới đi tới hồi kết ...

Việt Linh