Đạo diễn  :  Diễn viên  :  Sản xuất  :  Kịch bản  :  Thể loại  :  Xuất bản  :  1966 Độ dài  :  120 phút

Câu chuyện có thật về cuộc đời của Thomas More, đại pháp quan của nước Anh ở thế kỷ 16 dưới thời vua Henry VIII. Nổi tiếng với tài năng chính trị và lối sống ngay thẳng, ông đã từ chức để phản đối việc nhà vua chống lại giáo hoàng. Quyết định đó đã dẫn tới cái chết đầy oan nghiệt của ông.

Năm 1502, Arthur, thái tử xứ Wales, qua đời. Henry, em trai Arthur, trở thành người kế vị ngôi báu. Catherine, vợ góa của Arthur, vốn là cháu gái của vua Tây Ban Nha. Để duy trì mối quan hệ hữu hảo với Tây Ban Nha, Henry quyết định kết hôn với Catherine. Hôn nhân của họ diễn ra tốt đẹp trong gần 20 năm sau đó, nhưng Catherine lại không thể sinh cho nhà vua một thái tử để nối ngôi. Năm 1529, nhà vua quyết định ly hôn với Catherine.

Bộ phim bắt đầu với cảnh đại pháp quan Wolsey (Orson Welles) vời Thomas More (Paul Scofield), lúc đó là cố vấn cao cấp của Henry VIII, tới lâu đài của ông tại Hampton Court vào một buổi sáng trong năm 1529. Tại đây, hồng y nói rằng vua Henry VIII (Robert Shaw) muốn ly dị với hoàng hậu Catherine và kết hôn với một công nương tên là Anne Boleyn. Tuy nhiên, theo luật Công giáo La Mã, nhà vua chỉ có thể làm như vậy nếu Giáo hoàng Clement VII chấp thuận. Wolsey đề nghị More viết thư thuyết phục giáo hoàng để ngài đồng ý cho Henry ly hôn với Catherine, vì More là một người có uy tín đối với Tòa thánh. Thế nhưng More từ chối, vì cho rằng việc làm của nhà vua sẽ đẩy đất nước vào tình trạng hỗn loạn.

Chẳng bao lâu sau, Wolsey đột ngột qua đời trong khi vẫn chưa viết thư cho Giáo hoàng về việc của Henry. Vua Henry VIII bổ nhiệm More vào vị trí đại pháp quan của Anh, rồi yêu cầu ông viết thư cho Giáo hoàng. Khi More khẳng định rằng ông thể chống lại luật lệ của Vatican, vua Henry tuyên bố kẻ nào chống lại ý định của ông ta sẽ bị khép vào tội phản nghịch và cho More thêm thời gian để suy nghĩ.

Không muốn lệ thuộc vào Tòa thánh Vatican, vua Henry tuyên bố không công nhận quyền lực của Giáo hoàng Clement VII tại Anh và ông sẽ lãnh đạo giáo hội Công giáo tại vương quốc của mình. More từ chức để bày tỏ sự phản đối. Henry bổ nhiệm Thomas Cromwell làm đại pháp quan, đồng thời ra lệnh cho More tham dự đám cưới của ông ta với Anne Boleyn. Khi More từ chối, Henry ra lệnh cho Cromwell mời More tới Hampton một lần nữa. Khi Cromwell yêu cầu nói ra quan điểm đối với việc vua Henry chống đối Vatican, More khẳng định rằng theo luật Anh, ông có quyền không trả lời. Cromwell giận dữ tuyên bố rằng nhà vua đã coi ông là kẻ phản quốc.

Trở về nhà, More được gia đình báo cho biết rằng ông sẽ bị bắt vì tội phản nghịch và khuyên ông nên bỏ trốn. More từ chối. Sau đó, người ta bắt và giam ông vào tháp London. Bất chấp sự đe dọa của Cromwell và những lời van xin từ gia đình, More vẫn không chịu công nhận vua Henry là người đứng đầu giáo hội Công giáo tại Anh bằng cách tuyên thệ trước kinh thánh. Cuối cùng, không thuyết phục được More, Henry ra lệnh đưa ông ra xét xử. Tại tòa, người ta khép ông vào tội tử hình ...

Có thể nói, A man for all seasons đã khắc họa khá rõ nét bức tranh chính trị, xã hội của nước Anh trong những năm giữa thế kỷ 16. Đó là thời kỳ được cho là đen tối trong lịch sử vương quốc này, khi giới cầm quyền muốn thoát khỏi ảnh hưởng của giáo hội và đất nước được đặt dưới sự cai trị của một ông vua độc tài. Trong suốt 120 phút, người xem được chứng kiến những mâu thuẫn, những âm mưu tranh giành quyền lực trong bộ máy cầm quyền; những mối quan hệ chính trị phức tạp của các đế quốc thời bấy giờ.

Theo sử sách ghi lại, năm 1935, tức là 400 năm sau ngày More bị xử tử, Giáo hoàng Pius XI đã phong thánh cho Thomas More. Sau đó, ông được Vatican phong chức "thánh của các chính trị gia và luật sư". Năm 1980, cái tên Thomas More đã được bổ sung vào lịch các thánh của hội đồng Công giáo Anh.

A man for all seasons đã được trao giải Oscar cho Phim xuất sắc, còn Paul Scofield giành giải Diễn viên xuất sắc cho vai Thomas More. Robert Shaw (vai vua Henry VIII) được đề cử giải dành cho Diễn viên phụ xuất sắc. Phim giành được tổng cộng 20 giải thưởng các loại, trong đó có 6 Oscar và một số giải của Hiệp hội Phê bình điện ảnh New York

Việt Linh