Robert Redford

Ông từng được coi là đại diện tiêu biểu cho những chàng trai tóc vàng hấp dẫn, tài năng và giàu có trong thập niên 70. Ngày nay, cái tên Robert Redford gắn liền với Liên hoan phim Sundance và những thay đổi trong nền điện ảnh Mỹ từ thập niên 90.

Robert Redford là một trong số ít đạo diễn giành được giải Oscar ngay trong tác phẩm đầu tiên. Ông cũng là một trong số không nhiều người được chính phủ trao tặng huân chương danh dự vì những đóng góp cho nền văn hóa Mỹ. Tài tử tóc vàng có năng khiếu trong nhiều lĩnh vực. Người ta có thể gọi ông là diễn viên, đạo diễn, nhà sản xuất phim, người mẫu, thương gia, nhà hoạt động môi trường. Trước khi đến với điện ảnh, ông từng làm vận động viên bóng chày, họa sĩ, người mẫu, nhân viên bán hàng và ... thợ mộc.

Chào đời ngày 18/8/1936 tại thành phố ven biển Santa Monica, bang California, Mỹ, Robert lớn lên trong một gia đình trung lưu. Bố ông, từng làm nghề giao sữa trước khi trở thành kế toán, có một đời vợ trước khi kết hôn với mẹ ông. Vì thế mà Robert có một người anh cùng cha khác mẹ tên William.

Tốt nghiệp phổ thông, Robert được Đại học Colorado trao một suất học bổng chuyên ngành bóng bầu chày. Nhưng vào năm 1957, ông bỏ học để theo đuổi đam mê hội họa. Bước chân của chàng họa sĩ không qua trường lớp đã in dấu lên nhiều nước châu Âu. Tiền bán tranh không đủ để trang trải cho cuộc sống xê dịch nên Robert tranh thủ kiếm thêm bằng nghề thợ mộc, nhân viên bán hàng, người mẫu, bồi bàn. Quay trở lại Mỹ, ông học thiết kế sân khấu và diễn xuất ở New York.

Trong những năm cuối thập niên 50 và đầu thập niên 60, Robert được mời tham gia hàng loạt chương trình truyền hình. Năm 1962, ông nhận đề cử Emmy cho vai diễn trong The Voice of Charlie Pont (kênh truyền hình ABC). Cũng trong năm đó, Robert có vai diễn đầu tiên trên màn ảnh rộng. Bộ phim mà ông tham gia, có tựa đề War Hunt, nói về tâm trạng của binh lính Mỹ trong những ngày cuối cùng của cuộc chiến tranh Triều Tiên. Diễn xuất tinh tế của Robert trong phim mang đến cho ông nhiều vai diễn trong những năm tiếp theo. Tới cuối thập niên 60, cái tên Robert Redford gắn liền với hình ảnh một chàng trai có khuôn mặt điển trai, mái tóc vàng, nụ cười quyến rũ và tâm hồn khoáng đạt.

Trong khoảng thời gian 1974-1976, Robert Redford được các phương tiện truyền thông bầu chọn là một trong những diễn viên có thu nhập cao nhất ở Hollywood. Ông cũng là gương mặt thường xuyên xuất hiện trong những phim thuộc hàng "bom tấn". All The President Men (1976) là bộ phim mà người ta nhớ đến Robert nhiều nhất, bởi nó khai thác vụ bê bối của tổng thống Mỹ Richard Nixon. Robert tham gia dự án với tư cách diễn viên, trợ lý đạo diễn kiêm nhà sản xuất. All The President Men giành giải Oscar cho Nam diễn viên phụ xuất sắc (Jason Robards), Âm thanh xuất sắc, Kịch bản chuyển thể xuất sắc và Chỉ đạo nghệ thuật xuất sắc. Viện Điện ảnh Mỹ xếp nó ở vị trí 77 trong danh sách "100 phim hay nhất ở Hollywood trong vòng 100 năm".

Robert bắt đầu bước vào sự nghiệp đạo diễn từ năm 1980 với Ordinary People và ngay lập tức giành giải Oscar với tác phẩm đầu tay. Mãi tới 8 năm sau, ông mới đạo diễn dự án thứ hai. Trong khoảng thời gian đó, Robert vẫn tham gia các bộ phim khác với tư cách diễn viên và nhà sản xuất. Với danh tiếng và tiềm lực tài chính hùng hậu, Robert đứng ra thành lập Viện điện ảnh Sundance - tổ chức phi lợi nhuận - vào năm 1981 ở thành phố Park, bang Utah. Mục tiêu của viện là hỗ trợ tài chính cho những nhà sản xuất phim, đạo diễn, kịch tác gia, diễn viên tài năng và muốn cống hiến cho điện ảnh.

Viện điện ảnh Sundance nắm quyền điều hành Liên hoan phim Utah - nơi hội tụ những nhà làm phim độc lập với Hollywood - vào năm 1985. Liên hoan phim Utah được đổi tên thành Liên hoan phim Sundance vào năm 1991 và trở thành sự kiện điện ảnh ngang hàng với các liên hoan phim quốc tế ở Cannes, Venice, Berlin và Toronto. Robert Redford cũng cho ra đời rạp chiếu phim và kênh truyền hình mang tên Sundance.

Tháng 12/2005, chính phủ Mỹ quyết định trao huân chương danh dự cho Robert Redford tại trung tâm Kennedy để ghi nhận những đóng góp của ông đối với nền văn hóa Mỹ.

Về mặt chính trị, Robert ủng hộ tư tưởng tự do, các phong trào bảo vệ môi trường và quyền của người da đỏ. Tuy nhiên, ông không đứng hẳn về đảng phái nào. Trong các cuộc bầu cử tổng thống, Robert ủng hộ đảng dân chủ, nhưng khi đi bầu thượng nghị sĩ đại diện cho bang Utah, ông bỏ phiếu cho ứng cử viên của đảng Cộng hòa.

Việt Linh